Hızlı Bilgi: EN 12790
- EN 12790 ana kucağının (standarttaki adıyla yatık beşiğin) Avrupa güvenlik standardı.
- EN 12790-1: Bebek kendi başına oturmaya çalışana kadar kullanılan ana kucaklarını kapsar.
- EN 12790-2: Bebek ayağa kalkmaya çalışana kadar kullanılan modeller için daha ağır dayanım testleri ekler, tek başına uygulanmaz.
- Test edilenler: emniyet kemeri, sırt açısı, devrilme ve kayma, parmak sıkışması, küçük parçalar, kimyasallar, yanıcılık, ses seviyesi, elektrikli sallama mekanizması.
- Kullanım: Ana kucağı her zaman yerde ve kemer bağlıyken kullanılır, gece uykusunun yeri değildir.
Standarda göre test edilmiş ve talimatına uygun kullanılan bir ana kucağı güvenlidir. Kazaların çoğu ürünün kendisinden çok kullanım hatalarından çıkıyor. Kemerin bağlanmaması, ana kucağının masaya ya da kanepeye konması, bebeğin saatlerce içinde uyutulması bunların başında geliyor. Aşağıdaki sınırların ve örneklerin çoğunu kendi ürünlerimizin laboratuvar raporlarından aldık, raporların tamamı sitemizde indirilebilir durumda.
EN 12790 Nedir?
EN 12790, Avrupa Standardizasyon Komitesi'nin (CEN) ana kucakları için yayımladığı güvenlik standardı. Standart metninde ürünün adı "reclined cradle", yani yatık beşik. Türkiye'de ana kucağı ya da sallanır bebek koltuğu diye bilinen ürünlerin hepsi bu sınıfa giriyor. Kullanım kılavuzunda ana kucağı olarak da kullanılabileceği yazan oto koltukları da kapsamda.
Türkiye CEN üyesi olduğu için standart TS EN 12790 koduyla Türk standardı olarak da yayımlanıyor. Standarda uymak tek başına bir yasa maddesi sayılmıyor ama piyasaya çıkan ürünün güvenli olması zorunlu ve bunu göstermenin en yaygın yolu ürünü bağımsız bir laboratuvarda EN 12790'a göre test ettirmek.
EN 12790-1 ile EN 12790-2 Arasındaki Fark
Standardın 2009 sürümü tek parçaydı ve 9 kilogramın altındaki ya da desteksiz oturamayan bebekler için yazılmıştı. CEN, Mart 2023'te standardı yeniledi ve ikiye böldü. Birinci bölüm eski kapsamı aynen sürdürüyor. İkinci bölüm ise gerçek hayattaki bir alışkanlıktan doğdu, ebeveynler ana kucağını çoğu zaman bebek oturmaya başladıktan sonra da kullanıyor. EN 12790-2 bu daha büyük ve daha hareketli bebekler için ek testler getiriyor ve yalnızca birinci bölümle birlikte uygulanabiliyor.
| |
EN 12790-1:2023 |
EN 12790-2:2023 |
| Kimin için |
Kendi başına oturmaya çalışana kadar olan bebekler |
Ayağa kalkmaya çalışana kadar olan bebekler |
| Nasıl uygulanır |
Tek başına |
Yalnızca 1. bölümle birlikte |
| Statik dayanım testi |
20 kg test ağırlığı |
27 kg test ağırlığı |
| Dinamik dayanım testi |
15 kg test ağırlığı |
20 kg test ağırlığı |
| Ek testler |
Temel test seti |
Öne devrilme, yatırma sistemi ve kayma testleri daha büyük bebeğe göre yeniden yapılır |
Bir ana kucağının hangi bölüme göre test edildiğini test raporunun ilk sayfasında görebilirsiniz. İki bölümden birden geçen ürün daha ağır yüklerle de denenmiş demektir. Ürünü ne zaman bırakacağınızı yine de ürünün kendi etiketi ve kullanım kılavuzu belirler.
Testte Neler Kontrol Ediliyor?
Aşağıdaki sınırları Rockie ana kucağımızın SGS raporundan ve Wave'in Intertek raporundan aldık, ikisi de standardın 2023 sürümüne göre hazırlanmış.
| Test |
Standardın aradığı |
Önlenen risk |
| Emniyet kemeri |
En az bel ve bacak arası kemer olmalı, bacak arası kemer takılmadan sistem kullanılamamalı. 50 mm'den uzun kayışlar en az 19 mm genişlikte, tokalar çekme testinde en fazla 20 mm kaymalı. |
Kayma ve düşme |
| Sırt açısı |
Sırtlığın yere göre eğimi her konumda 10 ile 80 derece arasında kalmalı, sırtlık ile oturak arasındaki açı 95 dereceden az olmamalı. |
Bebeğin öne katlanması |
| Devrilme |
Eğimli düzlemde yapılan testte ürün devrilmemeli. |
Bebeğin hareketiyle devrilme |
| Kayma |
Eğimli yüzeyde 20 mm'den fazla kaymamalı. |
Bebek hareket ettikçe ürünün yer değiştirmesi |
| Sıkışma |
7 mm'lik prob kapalı açıklıklardan geçmemeli. Hareketli parçalar arasında 12 mm'den dar kapanan boşluk olmamalı (her zaman 5 mm'den dar kalanlar hariç). |
Parmak sıkışması, ezilme |
| Küçük parçalar |
Sökülen ya da kopan hiçbir parça küçük parça silindirine sığmamalı. |
Yutma, boğulma |
| İp ve kordonlar |
Serbest uzunluk en fazla 220 mm, ilmek çevresi en fazla 360 mm olmalı, misina iplik kullanılmamalı. |
Boyna dolanma |
| Oyuncak barı |
Tek noktadan bağlı bar çekildiğinde yerinden çıkmalı ya da 50 mm'den fazla oynamalı. Çok noktalı bar, ana kucağı yerden kalkmadan çıkmalı. |
Barın çekilerek ürünün devrilmesi |
| Dayanım |
Statik ve dinamik yük testlerinde çökmemeli, yatırma sistemi çalışmaya devam etmeli. |
Kullanım sırasında çökme |
| Elektrikli mekanizma |
Sallama ya da titreşim motoru dayanım testinden sonra da çalışmalı. Adaptör ürüne gömülü olmamalı, bağlantısı sökülebilmeli ve adaptör EN 61558'e uymalı. |
Arıza, elektrik riski |
| Ses |
Müzikli modellerde ses 80 dB(A) sınırını, anlık tepe değer 115 dB(C) sınırını geçmemeli. |
İşitmenin zarar görmesi |
| Kimyasallar |
Dış yüzeylerden 19 elementin göçü sınırlı (EN 71-3 yöntemi). Kumaşta formaldehit en fazla 30 mg/kg, anilin için de ayrı sınır var, boyar maddeler test ediliyor. |
Ağza alınan yüzeylerden kimyasal geçişi |
| Yanıcılık |
Kumaşta yüzey alevlenmesi olmamalı, alev saniyede en fazla 50 mm yayılmalı. |
Yangın |
| Kullanım bilgisi |
Uyarıların ürünün üzerinde ve kılavuzda yer alması. |
Yanlış kullanım |
Her test her üründe uygulanmaz. Taşıma kolu olmayan bir ana kucağında taşıma kolu kilidi test edilmez, raporda o satırın karşısında "N/A" (uygulanamaz) yazar. Raporlardaki bu kısaltmaları test raporu nasıl okunur rehberimizde tek tek açıkladık.
Sallanan, Elektrikli ve Titreşimli Ana Kucağı Zararlı mı?
Elektrikli ana kucağı standartta ayrı bir ürün sayılmıyor, klasik modelle aynı testlerden geçiyor. Üstüne birkaç madde ekleniyor. Sallama ya da titreşim motoru uzun bir dayanım testinden sonra da çalışmalı, ürün çökmemeli. Müzik çalan modellerde ses sınırı var. Adaptör ürünün içine gömülemiyor ve kendi elektrik güvenliği standardına uymak zorunda. Standart sallamayı ve titreşimi bir tehlike olarak görmüyor, bu işlevleri ürünün dayanımı ve güvenliği açısından sınıyor.
Bu ürünlerde dikkat edilmesi gereken nokta başka, sallanan bir ana kucağı bebeği çok kolay uyutuyor. Hız kademesini en düşükten başlatın, bebeğin tepkisine göre artırın ve uyuyakaldığında onu beşiğine alın. Nedenini hemen aşağıda anlattık.
Ana Kucağında Uyutmak Doğru mu?
Amerikan Pediatri Akademisi'nin (AAP) 2022'de güncellediği güvenli uyku önerilerine göre oto koltuğu, puset, salıncak ve kanguru gibi oturma ürünleri düzenli uyku için önerilmiyor. Ana kucağı da bu gruba giriyor. Özellikle 4 aydan küçük bebekler yarı oturur pozisyonda nefes yolunu daraltan bir duruşa kayabiliyor. Bebek bu ürünlerden birinde uyuyakaldıysa, önerilen şey onu güvenli olan ilk anda düz ve sert bir yüzeye, yani beşiğe ya da park yatağa almak.
Pie ana kucağımızın test raporunda kontrol edilen uyarılar da aynı yöne bakıyor. Bebeği asla gözetimsiz bırakmayın, ürünü yüksek bir yüzeyde kullanmayın, emniyet kemerini her zaman takın, bebek içindeyken ürünü taşımayın ya da kaldırmayın. Kısa bir şekerlemede yanında olmanız ve kemerin bağlı olması riski azaltır ama ana kucağını gece uykusunun yeri yapmayın.
Ana Kucağını Ne Zaman Bırakmalı?
EN 12790-1'e göre test edilen bir ana kucağı, bebek kendi başına oturmaya çalıştığı anda bırakılır. Eski standart bu sınırı 9 kilogram olarak da tarif ettiği için pek çok üretici hala 9 kg'ı üst sınır olarak yazıyor, Pie'nin kılavuzunda da aynı sınır var. Hangisine önce ulaşılırsa o geçerli. Bebeklerin bu noktaya geldiği ay birbirini tutmuyor, takvimden çok bebeğin kendisine bakın. Yaşa göre kullanım süresini ana kucağı kaç aya kadar kullanılır sorusunu yanıtladığımız rehberde ayrıca ele aldık.
Huggy Ana Kucaklarının EN 12790 Raporları
- Wave: Intertek, rapor no GZHH00640623, 30 Haziran 2026. Raporda test edilen EN 12790-1:2023 ve EN 12790-2:2023 maddelerinin hepsinden geçti. ABD'nin ana kucağı (ASTM F2167) ve salıncak (ASTM F2088) standartlarına göre yapılmış testleri de var. Test raporu (PDF) · Ek rapor (PDF) · ASTM F2167 (PDF)
- Pie: Shenzhen Shunjin laboratuvarı, rapor no SHUN2602112393SR1, Mart 2026. EN 12790-1 ve EN 12790-2. Test raporu (PDF) · Uygunluk belgesi (PDF)
- Rockie: SGS Şanghay, rapor no SHHL250401934801IP, 25 Haziran 2025. EN 12790-1:2023, EN 12790-2:2023, oyuncak barı için EN 71-1 ve EN 71-2, elektrik aksamı için EN IEC 62115 testlerinden geçti. Test raporu (PDF)
Bütün belgeleri Test Raporları ve Güvenlik Belgeleri sayfamızda bir arada bulabilir, modelleri karşılaştırmak için elektrikli ve klasik ana kucağı modellerimize göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
EN 12790 raporu olmayan ana kucağı güvensiz mi?
Rapor olmaması ürünün kötü olduğunu kanıtlamaz ama güvenli olduğunu da kanıtlamaz. Satıcıdan EN 12790 test raporunu isteyin. Raporda laboratuvar adı, rapor numarası, tarih ve standardın yılı (2009 ya da 2023) yazmalı.
Ana kucağı kaç kiloya kadar kullanılır?
EN 12790-1 kapsamındaki ürünlerde üreticiler genellikle 9 kilogramı üst sınır olarak veriyor. Bebek bu kiloya gelmeden kendi başına oturmaya çalışırsa ana kucağını daha erken bırakmak gerekiyor. Kesin sınır ürünün etiketinde yazar.
Ana kucağı masada ya da kanepede kullanılır mı?
Hayır. Bebek hareket ettikçe ana kucağı yer değiştirebilir ve yüksek bir yüzeyden düşebilir. Standart ürünün eğimli yüzeyde kaymasını sınırlıyor ama masa kenarındaki düşme riskini ortadan kaldırmıyor. Ana kucağını her zaman yere koyun.
Ana kucağı oto koltuğu yerine kullanılır mı?
Hayır. Ana kucağı çarpışma testinden geçmez, araçta yalnızca UN R129 ya da ECE R44 onaylı oto koltuğu kullanılır. Tersi ise mümkün. Üreticisi izin veriyorsa bazı oto koltukları evde ana kucağı olarak kullanılabiliyor ve bu kullanım da EN 12790'ın kapsamına giriyor. Oto koltuğu onaylarını ISOFIX, i-Size ve R129 yazımızda anlattık.
Sallanan ana kucağı mı, bebek salıncağı mı?
Bebek salıncakları EN 16232 adlı ayrı bir standarda göre test ediliyor ve 9 kilograma kadar ya da desteksiz oturamayan bebekler için tasarlanıyor. İki üründe de kural aynı, bunlar uyku için değil gözetim altında dinlenme için var.
Kaynaklar: SGS SafeGuardS 41/23, EN 12790 revizyonu · AAP, güvenli uyku önerileri (2022) · BSI, EN 12790-1:2023